Drzwi i okna energooszczędne do domu – na co zwrócić uwagę przed zakupem i montażem?

Wybór okien i drzwi energooszczędnych to jedna z ważniejszych decyzji podczas budowy lub remontu domu. Dobra stolarka może ograniczyć straty ciepła, poprawić komfort mieszkańców i pomóc zmniejszyć zapotrzebowanie budynku na energię. Sam zakup drogiego okna czy drzwi nie gwarantuje jednak dobrego efektu. Równie istotny jest właściwy dobór parametrów oraz prawidłowy montaż.

Na co zwrócić uwagę przed zakupem okien i drzwi energooszczędnych? Który parametr jest najważniejszy, czym różni się Uw od Ug i Ud oraz czy warto zdecydować się na tzw. ciepły montaż?

Okna energooszczędne – co oznacza to określenie?

Okno energooszczędne powinno przede wszystkim charakteryzować się dobrymi właściwościami termoizolacyjnymi. Najważniejszym parametrem jest współczynnik przenikania ciepła Uw.

Im niższa wartość Uw, tym mniejsze straty ciepła przez całe okno. Warto jednak pamiętać, że na właściwości cieplne stolarki wpływają nie tylko szyby, ale również rama, konstrukcja okna oraz sposób połączenia okna z budynkiem.

Dlatego przy porównywaniu ofert nie warto kierować się wyłącznie parametrem szyby.

Uw, Ug i Uf – jakie parametry sprawdzić?

Producenci okien podają kilka różnych współczynników, które mogą być dla inwestora mylące.

Uw – całe okno

Uw określa współczynnik przenikania ciepła całego okna. To właśnie ten parametr powinien być jednym z podstawowych kryteriów podczas porównywania różnych modeli.

Ug – szyba

Ug dotyczy pakietu szybowego. Niska wartość może świadczyć o dobrych właściwościach izolacyjnych szyby, ale nie oznacza automatycznie, że całe okno będzie równie energooszczędne.

Uf – rama

Uf określa izolacyjność cieplną ramy okiennej.

W praktyce warto więc poprosić sprzedawcę o pełne dane dotyczące konkretnego okna, a nie tylko informacje o zastosowanej szybie.

Jakie Uw powinny mieć okna?

W Polsce dla okien w pomieszczeniach o temperaturze obliczeniowej co najmniej 16°C obowiązuje maksymalna wartość współczynnika przenikania ciepła Uw = 0,9 W/(m²·K). Dla drzwi zewnętrznych wartość graniczna wynosi Ud = 1,3 W/(m²·K).

Są to wymagania formalne, a niekoniecznie docelowe parametry, które trzeba przyjąć w każdym domu. Przy budowie domu o wysokiej efektywności energetycznej inwestor może rozważyć stolarkę o jeszcze lepszych parametrach.

Najważniejsze jest jednak porównywanie konkretnych produktów i ich dokumentacji.

Drzwi energooszczędne – na co zwrócić uwagę?

W przypadku drzwi zewnętrznych podstawowym parametrem jest Ud, czyli współczynnik przenikania ciepła całych drzwi.

Podobnie jak w przypadku okien, niższa wartość oznacza lepszą izolacyjność cieplną.

Przy zakupie drzwi warto sprawdzić również:

• materiał i konstrukcję skrzydła,
• rodzaj zastosowanego wypełnienia,
• liczbę i jakość uszczelek,
• parametry ościeżnicy,
• sposób montażu progu,
• odporność na warunki atmosferyczne,
• szczelność,
• izolacyjność akustyczną,
• odporność na włamanie, jeśli jest istotna dla budynku.

Nie należy więc wybierać drzwi wyłącznie na podstawie ich wyglądu czy ceny.

Okna energooszczędne a liczba szyb

W nowoczesnych domach standardem są pakiety trzyszybowe, ale sama liczba szyb nie powinna być jedynym kryterium wyboru.

Znaczenie mają również:

• współczynnik Ug,
• rodzaj zastosowanych powłok,
• przestrzeń międzyszybowa,
• rodzaj gazu w pakiecie,
• konstrukcja ramki dystansowej,
• wielkość i kształt całego okna.

Warto też pamiętać, że duże przeszklenia mogą mieć inne właściwości niż niewielkie okna. Dlatego najlepiej analizować parametry konkretnego wymiaru i konfiguracji.

Szczelność okien – ważniejsza, niż może się wydawać

Energooszczędne okno powinno być nie tylko dobrze izolowane termicznie, ale również szczelne.

GUNB wskazuje m.in. na klasę przepuszczalności powietrza, wodoszczelność oraz odporność na obciążenie wiatrem jako istotne właściwości użytkowe okien. Informacje te można znaleźć w dokumentacji produktu i deklaracji właściwości użytkowych.

W praktyce oznacza to, że podczas wyboru okien warto patrzeć szerzej niż tylko na Uw.

Ciepły montaż okien – czy naprawdę jest potrzebny?

Nawet bardzo dobre okno może nie zapewnić oczekiwanych efektów, jeśli zostanie nieprawidłowo zamontowane.

Sposób osadzenia stolarki ma wpływ m.in. na powstawanie mostków cieplnych. Ministerstwo Rozwoju i Technologii wskazuje, że z punktu widzenia ograniczania strat ciepła korzystne może być osadzenie okien i drzwi w warstwie izolacji cieplnej lub na granicy muru i izolacji.

Dlatego warto już na etapie projektu ustalić:

• gdzie dokładnie zostanie zamontowane okno,
• jak zostanie rozwiązane połączenie z warstwą ocieplenia,
• w jaki sposób zostanie wykonane uszczelnienie,
• jak zostanie zabezpieczona pianka i strefa połączenia,
• jak zostanie zamontowany parapet.

ITB podkreśla znaczenie prawidłowego montażu oraz właściwego doboru rozwiązania do konkretnego obiektu.

Montaż warstwowy – na czym polega?

Określenie „ciepły montaż” jest często używane w odniesieniu do rozwiązań, w których połączenie okna z murem jest odpowiednio zabezpieczone od strony wewnętrznej i zewnętrznej.

W zależności od systemu mogą być stosowane taśmy, folie, membrany, specjalne materiały uszczelniające oraz rozwiązania ograniczające powstawanie mostków cieplnych.

Nie chodzi jednak o zastosowanie konkretnego produktu za wszelką cenę. System montażowy powinien być dobrany do konstrukcji budynku, rodzaju ściany, warstwy ocieplenia i konkretnej stolarki.

Najczęstsze błędy przy montażu okien

Dobry produkt może stracić część swoich zalet, jeśli montaż zostanie wykonany nieprawidłowo.

Do problemów mogą prowadzić m.in.:

• niewłaściwe przygotowanie otworu,
• nieprawidłowe wypoziomowanie okna,
• niewłaściwe rozmieszczenie punktów mocowania,
• nieprawidłowe uszczelnienie,
• pozostawienie pianki montażowej bez odpowiedniego zabezpieczenia,
• błędne rozwiązanie połączenia z ociepleniem,
• nieprawidłowy montaż parapetu,
• nieuwzględnienie rozszerzalności materiałów,
• niedopasowanie sposobu montażu do ciężaru i wymiarów konstrukcji.

ITB wskazuje prawidłowy montaż jako istotny element funkcjonowania stolarki i prowadzi szkolenia dotyczące m.in. zasad poprawnego montażu oraz najczęstszych błędów wykonawczych.

Wentylacja a bardzo szczelne okna

Nowoczesne okna mogą być bardzo szczelne, co jest korzystne z punktu widzenia ograniczania niekontrolowanych strat ciepła. Nie oznacza to jednak, że można zapomnieć o wentylacji.

W budynku z wentylacją grawitacyjną trzeba zapewnić odpowiedni dopływ powietrza. Ministerstwo Rozwoju i Technologii zwraca uwagę, że w przypadku wymiany stolarki na bardzo szczelną należy uwzględnić sposób zapewnienia dopływu powietrza, np. przez odpowiednio dobrane nawiewniki.

W domu z wentylacją mechaniczną sytuacja wygląda inaczej, dlatego stolarkę trzeba zawsze analizować w kontekście całego systemu wentylacyjnego.

Jak porównać oferty na okna i drzwi?

Przy zakupie warto poprosić kilka firm o oferty przygotowane dla dokładnie takich samych wymiarów i konfiguracji.

Porównaj przede wszystkim:

1. Uw okna – dla całego okna.
2. Ug szyby – dla zastosowanego pakietu.
3. Ud drzwi – dla całych drzwi.
4. Rodzaj profilu i ramy.
5. Liczbę szyb i konstrukcję pakietu.
6. Parametry szczelności.
7. Izolacyjność akustyczną.
8. Sposób montażu.
9. Zakres prac zawartych w cenie.
10. Gwarancję oraz warunki serwisowania.

GUNB zaleca, aby przed zakupem zapoznać się z deklaracją właściwości użytkowych produktu oraz oznakowaniem CE.

Czy najdroższe okna są najlepsze?

Nie zawsze.

Wyższa cena może wynikać z lepszego profilu, pakietu szybowego, okuć, dodatkowych funkcji, koloru czy nietypowych wymiarów. Nie oznacza jednak automatycznie, że dane rozwiązanie będzie najbardziej opłacalne dla konkretnego domu.

Znacznie ważniejsze jest dopasowanie parametrów do budynku.

W domu energooszczędnym szczególnie istotne będzie połączenie dobrej stolarki z prawidłowym montażem, odpowiednią izolacją przegród oraz sprawnym systemem wentylacji. Sama wymiana okien nie zastąpi kompleksowej termomodernizacji. ITB również podkreśla, że skuteczność modernizacji zależy od całościowego podejścia do budynku oraz jakości wykonania.

Okna i drzwi energooszczędne – checklista przed zakupem

Przed podpisaniem umowy warto sprawdzić:

• czy otrzymaliśmy parametry całego okna, a nie tylko szyby,
• jakie jest Uw,
• jakie jest Ud w przypadku drzwi,
• czy produkt posiada odpowiednią dokumentację,
• jaka jest klasa przepuszczalności powietrza,
• jakie są parametry wodoszczelności,
• jaka jest izolacyjność akustyczna,
• gdzie dokładnie zostaną zamontowane okna,
• jak będzie wykonane uszczelnienie,
• kto odpowiada za montaż,
• jakie materiały montażowe zostaną wykorzystane,
• czy montaż obejmuje wszystkie niezbędne prace,
• jak rozwiązany zostanie próg drzwi wejściowych,
• jakie są warunki gwarancji.

FAQ – okna i drzwi energooszczędne

Jakie okna wybrać do domu energooszczędnego?

Warto szukać okien o niskim współczynniku Uw i dobrych parametrach szczelności. Nie należy jednak wybierać ich wyłącznie na podstawie liczby szyb. Istotne są również rama, pakiet szybowy, wielkość okna oraz sposób montażu.

Co jest ważniejsze – Uw czy Ug?

Przy porównywaniu całych okien większe znaczenie ma Uw, ponieważ dotyczy kompletnego okna. Ug odnosi się wyłącznie do szyby.

Jaki współczynnik Ud powinny mieć drzwi zewnętrzne?

Aktualne wymagania techniczne przewidują dla drzwi zewnętrznych maksymalną wartość Ud = 1,3 W/(m²·K). Przy wyborze drzwi do domu energooszczędnego można rozważyć produkt o lepszych parametrach.

Czy ciepły montaż okien jest potrzebny?

Sposób montażu ma istotny wpływ na ograniczenie mostków cieplnych i trwałość połączenia stolarki z budynkiem. Rozwiązanie powinno być dopasowane do konstrukcji domu i warstw przegrody.

Czy trzy szyby zawsze oznaczają lepsze okno?

Nie. Liczba szyb jest tylko jednym z parametrów. Trzeba sprawdzić przede wszystkim właściwości całego okna, w tym Uw.

Czy bardzo szczelne okna mogą powodować problemy z wentylacją?

Mogą mieć znaczenie dla działania wentylacji grawitacyjnej, ponieważ ograniczają niekontrolowany dopływ powietrza. Dlatego przy wymianie stolarki należy uwzględnić sposób wentylowania pomieszczeń.

Podsumowanie

Energooszczędne okna i drzwi do domu powinny być dobierane nie tylko na podstawie ceny i wyglądu. Najważniejsze są parametry techniczne, odpowiednia szczelność, właściwy dobór do budynku oraz profesjonalny montaż.

Przy oknach warto zwrócić szczególną uwagę na Uw, a przy drzwiach na Ud. Nie można też pomijać jakości montażu, ponieważ nawet bardzo dobre produkty mogą nie zapewnić oczekiwanych efektów, jeśli połączenie z murem zostanie wykonane nieprawidłowo.

Najlepszy efekt daje więc połączenie dobrze dobranej stolarki + odpowiedniego montażu + prawidłowej izolacji budynku + sprawnej wentylacji.